Hetzelfde symptoom van weinig energie, twee tegengestelde oorzaken – de meeste mensen behandelen er maar één

Je cellen draaien op een molecuul dat NAD+ heet. Het neemt energie op en verandert in NADH — daarna moet het weer worden omgezet in NAD+ voordat het opnieuw kan worden gebruikt. Soms ontstaan energieproblemen omdat de omzetting terug naar NAD+ stokt. Andere keren wordt NAD+ simpelweg opgebruikt en komt het niet terug. Dezelfde vermoeidheid. Twee heel verschillende oorzaken.

Stel je een bestelwagen voor

Denk aan NAD+ als een lege bestelwagen. Hij neemt energie uit je voeding mee en verandert in NADH — een volle bestelwagen. Die volle bestelwagen heeft één taak: naar een halte in je mitochondriën rijden die Complex I heet, zijn lading afleveren, weer veranderen in een lege bestelwagen (NAD+) en vervolgens nieuwe energie gaan ophalen. Deze cyclus, die zich steeds opnieuw herhaalt, is hoe je cellen bruikbare energie produceren.

De meeste mensen horen “NAD+ is laag” en nemen aan dat de oplossing simpelweg is om “meer NAD+ te nemen”. Maar dat helpt alleen als het probleem werkelijk een tekort aan NAD+ is. Soms ligt het echte probleem ergens heel anders.

Probleem nr. 1: de verkeersopstopping

Als Complex I het tempo niet kan bijhouden, beginnen de volle bestelwagens (NADH) zich ervoor op te hopen. Dit gebeurt wanneer Complex I beschadigd of overbelast is, of wanneer je cellen simpelweg sneller NADH produceren dan het kan worden ontladen. Een verrassende factor: veel glycine eten of metaboliseren kan hieraan bijdragen, omdat bij de afbraak van glycine rechtstreeks NADH als bijproduct ontstaat.

Dit is de fout die mensen maken: meer NAD+ nemen (via supplementen zoals NR of NMN) terwijl dit het probleem is, stuurt alleen maar meer bestelwagens richting een file die er al staat. Verschillende enzymen hebben vrij NAD+ nodig om goed te functioneren — pyruvaatdehydrogenase (helpt suiker om te zetten in bruikbare brandstof) en isocitraatdehydrogenase (een belangrijke stap in de energiecyclus van je cellen) zijn twee voorbeelden. Wanneer NADH zich ophoopt, zit het deze enzymen letterlijk in de weg en vertraagt het hun werking. Het resultaat: weinig energie, niet omdat NAD+ schaars is, maar omdat te veel ervan vastzit in de vorm van NADH.

Probleem nr. 2: de lege reserve

Dit is een compleet ander probleem. Hier zit NAD+ niet vast in het verkeer — het wordt verbruikt en komt niet terug. Twee factoren zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van dit verbruik.

De eerste is PARP, een enzym dat NAD+ verbruikt om beschadigd DNA te herstellen. Dat is belangrijk werk, maar als DNA-schade voortdurend optreedt, blijft PARP NAD+ sneller verbruiken dan het lichaam het kan aanvullen. De tweede is CD38, een enzym op het oppervlak van cellen dat NAD+ afbreekt als onderdeel van processen die samenhangen met ontsteking en veroudering. In beide gevallen verandert dat NAD+ niet in NADH dat in de rij staat — het is simpelweg weg.

Dezelfde vermoeidheid, tegengestelde oplossingen

Een verkeersopstopping vraagt om hulp bij het vrijmaken van Complex I — voedingsstoffen zoals CoQ10 en riboflavine (vitamine B2) kunnen daarbij ondersteuning bieden. Meer NAD+ toevoegen wanneer er al een opstopping is, helpt niet; het vergroot de ophoping.

Een lege reserve vraagt om de tegenovergestelde aanpak: ontsteking tot rust brengen of de DNA-schade verminderen die ervoor zorgt dat PARP of CD38 NAD+ blijft verbruiken. In dit geval kan extra NAD+ daadwerkelijk helpen, omdat er echt sprake is van een tekort.

De kern

NAD+ en NADH zijn twee kanten van hetzelfde molecuul, en een laag energieniveau kan aan beide kanten ontstaan. Voordat je ervan uitgaat dat je meer NAD+ nodig hebt, is het de moeite waard om uit te zoeken of je te maken hebt met een opstopping (te veel NADH, een Complex I dat moeite heeft) of een verlies (werkelijk verlies van NAD+ door PARP of CD38). De juiste oplossing hangt volledig af van welke van de twee het probleem is — en de verkeerde kan de situatie verergeren.

Wat zit er werkelijk achter die vermoeidheid?

Precies dit mechanisme, uitgebreider uitgelegd, behandel ik vanaf de basis in mijn boek You're Not Tired. You're Depleted.

Lees meer over het boek →

Bibliografie

1. Mitochondrial NAD+/NADH Redox State and Diabetic Cardiomyopathy. PMC.
   https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6306679/
2. Tracing Metabolic Fate of Mitochondrial Glycine Cleavage System Derived Formate In Vitro and In Vivo. PMC.
   https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7699879/
3. Insights into the inhibitory mechanisms of NADH on the αγ heterodimer of human NAD-dependent isocitrate dehydrogenase. PMC.
   https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5816668/
4. Pyruvate dehydrogenase complex and nicotinamide nucleotide transhydrogenase constitute an energy consuming redox circuit. PMC.
   https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4442697/
5. NAD+ consumption by PARP1 in response to DNA damage triggers metabolic shift critical for damaged cell survival. PubMed, PMID 31390283.
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31390283/
6. The Multi-faceted Ecto-enzyme CD38: Roles in Immunomodulation, Cancer, Aging, and Metabolic Diseases. PubMed, PMID 31214171.
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31214171/

Disclaimer: Deze inhoud wordt uitsluitend verstrekt voor algemene educatieve doeleinden en vormt geen medisch advies, diagnose of behandeling. De inhoud is niet bedoeld ter vervanging van een consult met een gekwalificeerde arts of andere zorgverlener. Raadpleeg altijd een zorgprofessional voordat je begint met, stopt met of een combinatie gebruikt van een supplement, geneesmiddel of voedingsgerelateerde stof.