Elektrolytenbalans is het evenwicht tussen opgeloste mineralen in het lichaam, zoals natrium, kalium, calcium, magnesium, chloride en fosfaat. Deze stoffen dragen een elektrische lading en zijn onmisbaar voor vitale processen. Ze helpen bij het regelen van de vochtverdeling in en buiten de cellen, ondersteunen de werking van zenuwen en spieren en spelen een belangrijke rol bij het handhaven van een stabiele zuurgraad. Een gezonde elektrolytenbalans is daarom essentieel voor het normaal functioneren van het lichaam.

De balans kan verstoord raken door overmatig zweten, braken, diarree, koorts, uitdroging, intensief sporten of bepaalde aandoeningen aan nieren, hart of hormoonstelsel. Ook geneesmiddelen, zoals plaspillen, kunnen invloed hebben op de concentratie van elektrolyten. Bij een tekort of overschot kunnen klachten ontstaan zoals vermoeidheid, spierkrampen, misselijkheid, duizeligheid, hartritmestoornissen of verwardheid. De ernst hangt af van welke elektrolyt uit balans is en hoe snel de verandering optreedt.

Het lichaam bewaakt de elektrolytenbalans voortdurend via de nieren, hormonen en het dorstmechanisme. Voldoende drinken en een gevarieerd voedingspatroon helpen om de juiste waarden te behouden. In medische context wordt de elektrolytenbalans vaak beoordeeld met bloedonderzoek, vooral bij ziekte, uitdroging of langdurige inspanning. Het begrip verwijst dus naar de delicate, maar noodzakelijke chemische stabiliteit die het lichaam nodig heeft om goed te blijven functioneren.